Uit de pilot, waaraan zes huishoudens deelnamen van vrijdag 21 november tot maandag 24 november 2025, blijkt dat zelfredzaamheid in de eerste fase vooral binnen het eigen huishouden wordt geregeld. Met een basisnoodvoorraad, improvisatievermogen en aangepaste routines konden deelnemers prima drie dagen zonder elektriciteit functioneren. 

Kwetsbaar door gevolgeffecten stroomuitval

Al gauw werd duidelijk dat weerbaarheid meer van mensen vraagt dan alleen het hebben van de juiste spullen. De grootste knelpunten ontstonden bij de gevolgeffecten van langdurige stroomuitval. Denk aan het wegvallen van water, warmte, sanitaire voorzieningen en communicatie. Met name het gebrek aan informatie en het ontbreken van contact met dierbaren zorgden voor grote mentale belasting. De noodradio werd unaniem genoemd als essentieel middel voor informatie en een gevoel van verbondenheid.

De pilot laat ook zien dat bereidheid tot samenredzaamheid groot is. Burgemeester Yolanda Hoogtanders van de gemeente Roermond:  “Ik ben trots op de Roermondse gezinnen die vrijwillig deelnamen aan deze pilot. Met hun deelname onder toeziend oog van de media leerden zij niet alleen voor henzelf, maar voor alle inwoners van Roermond en de rest van Nederland waardevolle lessen over hoe we ons samen voor kunnen bereiden op noodsituaties. Als burgemeester voel ik een duidelijke verantwoordelijkheid om daar richting aan te geven. Een weerbare samenleving ontstaat niet vanzelf. Inwoners moeten zich allereerst bewust zijn van hun eigen verantwoordelijkheid om zich voor te bereiden op noodsituaties om vervolgens samen met hun buurt- en wijkgenoten tot initiatieven te komen, zodat men samen-zelfredzaam wordt. Als overheid moeten we zorgen voor duidelijke informatie, zodat mensen weten wat ze moeten doen of waar ze ondersteuning kunnen vinden. Ook moeten we zicht hebben op kwetsbare mensen in onze wijken.” 

Aanbevelingen voor een weerbare samenleving

Op basis van de opgedane ervaringen, doet Veiligheidsregio Limburg-Noord onder andere de volgende aanbevelingen:

• Het hebben van een noodpakket werkt écht, blijkt uit alle antwoorden. Stimuleer daarom inwoners om persoonlijke en situationele noodpakketten samen te stellen, afgestemd op het huishouden, gezondheid en eventuele huisdieren.
• Maak een (gezins)noodplan met naasten, zodat vooraf wordt nagedacht over keuzes en prioriteiten.
• Investeer in sociale verbinding in wijken. Als mensen elkaar kennen, zijn kwetsbaarheden sneller zichtbaar en is hulpkracht in de buurt inzichtelijk.             
• Zorg dat noodsteunpunten aansluiten op de behoeften van inwoners, met aandacht voor water, informatie, medische ondersteuning en communicatie.
• Versterk de crisiscommunicatie, met duidelijke, tijdige en handelingsgerichte informatie, ook bij langdurige verstoringen.  
• Gebruik praktijkervaringen uit pilots zoals deze structureel bij de verdere ontwikkeling van beleid en regionale samenwerking. De praktijkervaringen brengen nieuwe inzichten en maken bestaande inzichten scherper.

“Weerbaarheid ontstaat niet pas tijdens een crisis, maar in de voorbereiding,” aldus Carolien Angevaren, algemeen directeur van Veiligheidsregio Limburg-Noord. “Deze pilot levert waardevolle praktijkinzichten op, die we gebruiken voor de doorontwikkeling van onze plannen. Het helpt de communicatie en samenwerking lokaal, regionaal en landelijk verder te versterken.”

Van bewustwording naar actie

De pilot maakt duidelijk dat maatschappelijke weerbaarheid niet vanzelfsprekend is en actief onderhouden moet worden. Door inwoners ervaringen te laten opdoen in een realistisch scenario, ontstaan concrete lessen voor beleid, communicatie en samenwerking. Deze inzichten worden gebruikt bij de verdere uitwerking van het programma Weerbare Samenleving in Noord- en Midden-Limburg.